Lichtpaden leveren nieuwe impuls aan innovatief onderzoek in Nederland

220e lichtpad gerealiseerd

Utrecht, 14 december 2007 – SURFnet, het Nederlandse onderzoeksnetwerk voor hoge scholen en universiteiten, heeft deze week het 220e lichtpad gerealiseerd. Dit lichtpad verbindt de Protestants Theologische Universiteit Kampen met de Universiteit Utrecht. Voor 2007 had SURFnet erop gerekend dat 25 locaties gebruik zouden maken van lichtpaden. Dit aantal is met 98 locaties ruimschoots overschreden. Lichtpaden staan bekend om hun hoge capaciteit, betrouwbaarheid en veiligheid en zijn ontwikkeld om grote datastromen voor wetenschappelijke toepassingen te transporteren. Ook bij hogescholen zijn lichtpaden populair. Voor hen blijken lichtpaden juist interessant om hun locaties op een veilige manier met elkaar te koppelen, alsof ze beschikken over een lokaal netwerk.

Onderzoekers aan universiteiten gebruiken lichtpaden voor het veilig en snel via het netwerk te versturen van grote databestanden. Het ESSENCE project van het Centrum voor Klimaatonderzoek (Universiteit Utrecht en KNMI) maakt gebruik van een lichtpad om een gigantische hoeveelheid aan klimaatdata die is opgeslagen bij SARA in Amsterdam op afstand toegankelijk te maken in Utrecht via een Tiled Panel Display, een matrix van platte beeldschermen waarop grote hoeveelheden data in een keer worden bekeken. Hierdoor kunnen klimaatonderzoekers op verschillende plekken analyses nog grondiger en sneller uitvoeren. En in het Arke Voetbal Stadion worden hoge kwaliteit videobeelden per lichtpad verstuurd naar de politie, zodat men zeker is dat de beelden alleen bij geautoriseerde personen terecht komen.

Aantoonbare bijdrage aan innovatief onderzoek in Nederland
SURFnet heeft vijf maatschappelijk relevante onderzoeken gefilmd (zie bijlage voor omschrijvingen), die gebruik maken van lichtpaden. Deze onderzoeken komen uit verschillende wetenschappelijke disciplines die een maatschappelijke bijdrage leveren aan veiligheid en onderzoeken in de medische sector. De films tonen aan dat wetenschappers zich bewust zijn van de toegevoegde waarde van lichtpaden voor hun onderzoek, bijvoorbeeld door het delen van schaarse resources zoals meetinstrumenten. De wetenschappers verwachten dat lichtpaden zullen bijdragen aan versnelling of verbetering van hun onderzoek. De films zijn te bekijken via www.surfnet.nl

Mogelijk dankzij steun van de overheid
Lichtpaden zijn ontwikkeld in het GigaPort project dat mede gefinancierd is door de Nederlandse overheid vanuit de Bsik-regeling. De overheid onderkende 5 jaar geleden dat door de groei van het netwerkgebruik een nieuw innovatief netwerk noodzakelijk was. En door GigaPort is Nederland momenteel wereldwijd koploper in ICT en netwerkinnovatie. Het GigaPort project loopt eind 2008 ten einde.

- einde persbericht -



Noot voor de redactie:

Over SURFnet
SURFnet maakt grensverleggend onderwijs en onderzoek mogelijk. Wij ontwikkelen en exploiteren het landelijke netwerk SURFnet6 en bieden innovatieve diensten op het gebied van beveiliging, authenticatie en autorisatie, groepscommunicatie en video. 750.000 gebruikers uit het hoger onderwijs, onderzoek en zorg maken vrijwel dagelijks gebruik van onze diensten. SURFnet maakt deel uit van SURF, waarin universiteiten, hogescholen en onderzoeksinstellingen nationaal en internationaal samenwerken aan innovatieve ICT-voorzieningen.

Voor meer informatie kunt u contact opnemen met:
Mariska Herweijer, 030 2305305, mariska.herweijer@surfnet.nl

Korte beschrijving van de vijf verfilmde onderzoeken

Radiologische beelddistributie in het NELSON longkanker screening onderzoek.
Het doel van het NELSON onderzoek is om uit te vinden of het net als bijvoorbeeld bij Borstkankeronderzoek aan te bevelen is ook voor longkanker een bevolkingsbreed Screeningsonderzoek op te zetten, waardoor eventuele kanker veel eerder gesignaleerd kan worden. Aan het screening onderzoek doen 8000 deelnemers mee. Deze mensen worden 3 keer gescand over een periode van 4 jaar. De gegevens die uit de scans naar voren komen beslaan duizenden megabytes aan data. Omdat het scannen op verschillende locaties plaatsvindt (in Groningen, Leuven, Utrecht en Haarlem) en er ook gebruik wordt gemaakt van second opinion analyses, moeten grote hoeveelheden data worden verstuurd. Door de inzet van lichtpaden kunnen in het onderzoek sneller diagnoses worden gemaakt, kan sneller een second opinion worden verkregen en kan het transport van de grote hoeveelheden data sneller en veiliger worden gedaan.

Onderzoek van het Universitair Medisch Centrum Groningen en Universitair Medisch Centrum Utrecht. Lichtpad is aangevraagd door dr.ir. P.M.A. van Ooijen van het Universitair Medisch Centrum Groningen.

Lichtpad voor groot-volume, genoom-brede analyses van Amyotrofische Lateraal Sclerose (ALS)
ALS is een zeldzame ziekte. Per jaar komen er in Nederland 500 nieuwe patiënten bij en overlijden er aan dezelfde ziekte ook 500. De levensduur na het stellen van de diagnose varieert tussen de 1 en 5 jaar. De oorzaken van deze ziekte zijn nog niet bekend en men probeert via onderzoek meer zicht op de ziekte te krijgen. Het Universitair Medisch Centrum Utrecht (UMCU) werkt samen met instituten in Nijmegen en Amsterdam, met farmaceutische bedrijven maar ook met het UCLA (University of California in LA), waar men met geavanceerde technieken de gegevens kan analyseren. Het invoeren van gigantische hoeveelheden data en het vervolgens loslaten van verschillende analyses hierop vereist enorme computercapaciteit. Door de lichtpaden wordt verwacht dat het identificeren van genen (en netwerken van genen) bij het ontstaan van ALS sneller zal verlopen. Hierdoor hoopt hij nieuwe methoden voor behandeling te kunnen ontwikkelen.
En waar men vroeger met een harde schijf het vliegtuig instapte om de data van de ene plek naar de andere te krijgen, kan dit nu via het lichtpad worden verzonden.

Onderzoek van het Universitair Medisch Centrum Utrecht en the University of California, Los Angeles. Lichtpad is aangevraagd door dr. J. Veldink van het Universitair Medisch Centrum Utrecht.

Intelligent cameratoezicht van het Arke Stadion
Het Telematica Instituut heeft in samenwerking met FC Twente en de politie een onderzoek opgezet waarbij – gebruik makend van de moderne camera infrastructuur in en om het stadion – wordt geëxperimenteerd met:
- gezichtsverificatie
- remote toezicht: het op afstand uitkijken van de beelden
- simulatie: het simuleren van gebeurtenissen en onderzoeken in hoeverre de nieuwe technologie kan bijdragen aan het vergroten van de veiligheid bij voetbalwedstrijden
- beelddistributie: beelden van in het stadion kunnen vanuit de uitkijkpost naar mobiele telefoons worden verstuurd van de politie ter plekke.
Door met lichtpaden te werken is het mogelijk videobeelden (bijna) realtime af te kijken op een andere locatie. Een lichtpad kan ook de veiligheid garanderen voor het transport van betrouwbare beelden tussen de verschillende locaties.

Een project van het Telematica Instituut, Universiteit Twente, Politie Regio Twente, Gemeente Enschede, FC Twente, Nederlands-Duitse Internet Exchange enTXchange. Lichtpad is aangevraagd door dr. ir. W.B. Teeuw van het Telematica Instituut.

Elektronenmicroscopie via lichtpaden
De belangrijkste componenten in het elektronenmicroscopie onderzoek zijn samenwerking met andere onderzoekscentra en onderwijs. Voorheen moest een onderzoeker op reis gaan om een elektronenmicroscoop te kunnen gebruiken. Het dynamische karakter van proeven doen kwam hierdoor in het gedrang; immers, als bij de elektronenmicroscoop bleek dat een preparaat ongeschikt was, een veelvoorkomend euvel, dan kon een aangepast preparaat pas bij de volgende reis worden onderzocht. Door nu de lichtpad technologie te gebruiken wordt het mogelijk om op afstand preparaten te onderzoeken, waarbij de aanvrager mee kan kijken en zelfs de microscoop kan bedienen. Voor wat betreft het onderwijs kunnen de databestanden, die nodig zijn om verschillende afbeeldingen te maken van de microscopische weergave worden bijeengebracht en gevisualiseerd op een scherm dat groot genoeg is om alle leerlingen mee te laten kijken.

Onderzoek van het Leids Universitair Medisch Centrum, Technische Universiteit Eindhoven en SARA. Lichtpad is aangevraagd door dr. J. Valentijn van het Leids Universitair Medisch Centrum.

Visualisatie van klimaatgegevens op afstand in hoge resolutie met pixel-streaming
In het kader van het ESSENCE project, gehonoreerd binnen het Extreme Computing Initiative van het EU-DEISA programma, zijn modelberekeningen uitgevoerd die informatie geven over mogelijk toekomstige klimaatveranderingen. Door middel van een supercomputer (met 1500 miljard berekeningen per seconde) die in Stuttgart staat, zijn er berekeningen gemaakt met een klimaatmodel (ECHAM-OM1). Dit heeft 50 TB aan data (bijv. temperatuur en neerslag) opgeleverd, wat gelijk staat aan ongeveer 10.000 DVD’s. Deze data zijn opgeslagen bij SARA in Amsterdam. De kunst is nu om dit materiaal te analyseren en op basis daarvan verklaringen te vinden, voorspellingen te doen en te streven naar klimaatbestendige oplossingen. Door middel van het lichtpad kan de gigantische hoeveelheid aan data die is opgeslagen in Amsterdam op afstand toegankelijk worden in Utrecht via een Tiled Panel Display. Nu kan men efficient in Utrecht met een groep klimaatonderzoekers de gegevens analyseren.

Het ESSENCE project wordt uitgevoerd door  het Instituut voor Marien en Atmosferisch Onderzoek (IMAU) van de Universiteit Utrecht en het KNMI. Het lichtpad is aangevraagd door prof. dr. ir. Henk  A. Dijkstra van de Universiteit Utrecht en dr. Paul Wielinga van SARA.